Inburgeringsexamen herkansen: zo pak je je volgende stap

Gezakt voor het inburgeringsexamen: herkansen en je volgende stap

Je hebt je uitslag binnen en je bent gezakt voor een onderdeel van het inburgeringsexamen. Dat voelt rot, maar het is geen eindpunt. Je mag herkansen, en met een gericht plan kom je verder dan je denkt. In dit artikel lees je precies hoe herkansen werkt, wat je moet regelen en hoe je je volgende poging slim voorbereidt.

In Nederland is het inburgeringsexamen een belangrijk moment: het bepaalt of je een diploma krijgt, en dat diploma heb je nodig voor een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd of naturalisatie. De regels verschillen per wet en per route. Onder de Wet inburgering 2013 doe je taal op A2 of hoger, plus het Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM). Onder de B1-route van de Wet inburgering 2021 doe je taal op B1, plus KNM. Het Staatsexamen NT2 Programma I (B1) of Programma II (B2) telt voor het taalgedeelte van de B1-route en de onderwijsroute. Het vervangt KNM niet. Als je bent gezakt, is het dus belangrijk om te weten welk examen je precies opnieuw moet doen.

In deze gids krijg je een stappenplan voor de eerste week, voorbeeldzinnen voor contact met DUO en de gemeente, en een checklist om te checken of je klaar bent voor je herkansing. Je leest ook wat je beter niet kunt doen. Je hoeft dit niet alleen te doen: met de juiste informatie en oefening kun je je volgende examen met meer vertrouwen tegemoet gaan.

Wat betekent 'gezakt' precies? En mag je altijd herkansen?

Als je gezakt bent voor het inburgeringsexamen, betekent dat meestal dat je voor een of meer onderdelen niet het vereiste niveau hebt gehaald. Je krijgt per onderdeel een uitslag. Soms sta je voor lezen en luisteren ruim voldoende, maar zak je op schrijven of spreken. Het is belangrijk om te weten welk onderdeel je moet herkansen, want je hoeft niet al je examens opnieuw te doen. Je mag in principe herkansen, maar de precieze regels verschillen per examen en per situatie. Soms moet je een wachttijd aanhouden of opnieuw betalen. Controleer daarom altijd je eigen uitslag en de actuele regels bij DUO of Mijn Inburgering.

Check bij DUO of je gemeente wat de regels voor herkansen in jouw situatie zijn. Check bij DUO of je gemeente wat de regels voor herkansen in jouw situatie zijn. Als je onder de Wet inburgering 2021 valt, heb je een gemeente die je begeleidt. Zij kunnen met je meekijken naar je planning en naar wat realistisch is. Als je onder de Wet inburgering 2013 valt, regel je veel zelf via DUO. In beide gevallen geldt: wacht niet te lang met kijken wat je moet doen, want de tijd tikt door.

Het is ook goed om te weten dat 'gezakt' niet hetzelfde is als 'mislukt'. Veel mensen zakken een keer voor een onderdeel, vooral als ze zenuwachtig zijn of als de examenvorm even tegenzit. Met gerichte oefening op het onderdeel dat je lastig vindt, kun je vaak een flinke sprong maken. Het helpt om je uitslag goed te lezen: staat er een score per vaardigheid? Welk niveau heb je gehaald? Hoe ver zat je van de grens? Die informatie bepaalt je volgende stap.

Inburgeringsexamen herkansen: zo werkt het per wet en per route

De manier waarop je herkanst, hangt af van de wet waaronder je valt. Onder de Wet inburgering 2013 doe je taal op A2 of hoger, plus KNM. Als je daar bent gezakt, krijg je via DUO te maken met herkansingen voor de taalexamens en/of KNM. Afhankelijk van wanneer je inburgeringsplicht begon, kunnen ook de Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA) en de participatieverklaring verplicht zijn. Die hebben eigen regels en trajecten. Vraag bij DUO na wat voor jou geldt.

Onder de B1-route van de Wet inburgering 2021 doe je de taalexamens (lezen, luisteren, schrijven, spreken) op B1, plus KNM. De gemeente begeleidt je en regelt ook het participatieverklaringstraject (PVT) en de Module Arbeidsmarkt & Participatie (MAP). Als je op de B1-route zit en minstens 600 uur taalles hebt gehad, maar B1 niet haalt, kun je met de gemeente bespreken of afschalen naar A2 mogelijk is. Dat is geen automatisme, maar een gesprek. Als je bent gezakt voor een taalonderdeel, bespreek dan met je contactpersoon bij de gemeente wat wijsheid is: opnieuw proberen op B1, of eerst A2 halen en later doorgroeien.

Voor de onderwijsroute (vooral jongeren) geldt taal op B1 of hoger. Als je daar zakt, kijk je met je school of gemeente naar je planning. De zelfredzaamheidsroute (Z-route) is voor mensen voor wie de andere routes te moeilijk zijn; daar is het niveau A1. Als je op de Z-route zit en een onderdeel niet haalt, bespreek je met je begeleider wat de volgende stap is. Het Staatsexamen NT2 Programma I (B1) en Programma II (B2) vallen onder een aparte regeling: als je daarvoor zakt, herkans je via DUO, die de registratie doet. De inhoud van het examen wordt vastgesteld door CvTE. Let op: Staatsexamen NT2 vervangt KNM niet, dus als je KNM nog moet doen, blijft dat staan.

Wat je direct na je uitslag moet regelen (eerste 48 uur)

Check bij DUO of je gemeente wat je na je uitslag moet regelen. Je hoeft niet meteen alles te weten, maar je moet voorkomen dat je blijft hangen in teleurstelling. Pak je uitslag erbij en kijk per onderdeel wat er staat. Noteer welk deel je moet herkansen en welke deadline je hebt. Kijk daarna in Mijn Inburgering of op de site van DUO wat de mogelijkheden zijn. Als je onder de Wet inburgering 2021 valt, stuur je gemeente een bericht. Zij kunnen je helpen met de planning en met vragen over je route.

Veel mensen vergeten dat een herkansing niet alleen een examen is, maar ook een planning. Je moet je opnieuw inschrijven, een datum kiezen en soms betalen. Doe dat niet pas als je je 'klaar' voelt, want de wachttijden kunnen oplopen. Zet meteen een herinnering in je agenda. Als je een DigiD hebt, kun je vaak online zien wat je moet doen. Lukt dat niet, bel dan met DUO of vraag hulp bij de gemeente. Zij zijn er om je te helpen, ook als je bent gezakt.

Het is ook verstandig om te kijken of er iets speelt waardoor je bent gezakt. Was je ziek? Had je last van stress? Heb je te weinig geoefend met de computer? Soms is een herkansing vooral een kwestie van wennen aan de examenvorm. Als dat zo is, kun je je voorbereiding daarop richten. Als je moeite blijft houden met een specifiek onderdeel, zoals schrijven of spreken, zoek dan extra oefening. Hoe eerder je begint, hoe rustiger je volgende examen voelt.

Zo plan je je herkansing: van inschrijven tot examendag

Een goede planning begint met een datum. Kies een moment waarop je realistisch gezien klaar kunt zijn, maar niet zo ver weg dat je motivatie wegzakt. Kijk bij DUO of je gemeente wat een realistisch moment voor jouw herkansing is. Kijk in je agenda welke weken druk zijn (werk, school, vakantie) en plan daaromheen. Zet ook de dag van inschrijven en de dag van betalen in je agenda. Als je via DUO herkanst, controleer dan of je opnieuw moet betalen en hoeveel. Dat bedrag kan per examen verschillen; check het bij DUO of Mijn Inburgering.

Verdeel je voorbereiding in blokken. Besteed niet elke dag aan alles, maar focus op het onderdeel dat je moet herkansen. Als je bijvoorbeeld schrijven moet herkansen, oefen dan met korte berichten: een e-mail aan de huisarts, een bericht aan de gemeente, een appje naar de school van je kind. Lees je oude fouten terug en vraag feedback. Als je spreken moet herkansen, oefen dan hardop, alleen of met iemand. Neem jezelf op en luister terug. Dat voelt misschien ongemakkelijk, maar het is een van de snelste manieren om vooruit te gaan.

Plan ook rust. Zenuwen kunnen je examen beïnvloeden. Zorg dat je de week voor je examen goed slaapt, niet te veel nieuwe stof leert en vooral herhaalt wat je al kunt. Op de dag zelf: neem je ID mee, kom op tijd en lees de instructies goed. Als je een computer-examen doet, oefen dan van tevoren met de knoppen en de tijd. Hoe vertrouwder de omgeving voelt, hoe meer ruimte je hebt om te laten zien wat je kunt.

Praktische voorbeeldzinnen voor contact met DUO, gemeente en school

Ik ben gezakt voor het onderdeel schrijven van mijn inburgeringsexamen. Kunt u mij vertellen hoe ik mij kan herkansen?
Ik wil graag een herkansing aanvragen voor het examen spreken. Welke datum is het eerst beschikbaar?
Ik heb een brief van DUO gekregen over mijn uitslag. Ik begrijp niet precies wat ik moet doen. Kunt u mij helpen?
Mijn gemeente heeft mij verteld dat ik op de B1-route zit. Ik heb B1 niet gehaald. Kan ik met iemand praten over afschalen naar A2?
Ik heb 600 uur taalles gevolgd, maar ik haal B1 nog niet. Wat zijn mijn mogelijkheden volgens de gemeente?
Ik moet KNM herkansen. Waar kan ik oefenen en waar vind ik de officiële informatie over dit examen?
Ik doe Staatsexamen NT2 Programma I (B1). Ik ben gezakt voor lezen. Hoe vraag ik een herkansing aan bij DUO?
Ik heb een afspraak bij de huisarts en kan niet op de examendatum. Kan ik mijn herkansing verzetten?
Ik wil graag extra oefenen met schrijven. Heeft u tips voor boeken of websites die lijken op het echte examen?

Stappenplan (wat je deze week doet)

Stap 1: Lees je uitslag rustig door. Markeer welk onderdeel je moet herkansen en welk niveau je nodig hebt (A2 of B1, afhankelijk van je wet of route).
Stap 2: Log in op Mijn Inburgering of kijk op de site van DUO. Zoek de herkansingsinformatie voor jouw examen. Noteer kosten, wachttijd en hoe je je inschrijft.
Stap 3: Stuur een bericht naar je gemeente (als je onder de Wet inburgering 2021 valt) of naar DUO (als je onder de Wet inburgering 2013 valt). Vertel kort wat je uitslag is en vraag wat de volgende stap is.
Stap 4: Kies een realistische examendatum en check dit bij DUO of je gemeente. Zet de datum in je agenda en plan ook de dag van inschrijven en betalen.
Stap 5: Maak een oefenplan per week. Focus op het onderdeel dat je herkanst. Oefen met echte situaties: een e-mail naar de huisarts, een gesprek op het werk, een formulier van de gemeente.
Stap 6: Zoek feedback. Vraag iemand die goed Nederlands spreekt om je schrijfwerk na te kijken of om met je te spreken. Gebruik eventueel een taalcafé of online oefenmateriaal.

Veelgemaakte fouten (en wat wél werkt)

Fout: meteen opnieuw inschrijven zonder te weten welk onderdeel je precies moet herkansen. Fix: lees je uitslag goed en check bij DUO welk examen je opnieuw doet.
Fout: denken dat je alles opnieuw moet doen. Fix: meestal herkans je alleen het onderdeel dat je niet hebt gehaald. Vraag na of dat ook voor jou geldt.
Fout: wachten met contact opnemen met de gemeente of DUO. Fix: neem op tijd contact op met de gemeente of DUO, zodat je weet waar je aan toe bent.
Fout: alleen oefenen met lezen en luisteren, terwijl je schrijven of spreken moet herkansen. Fix: oefen precies dat onderdeel, hardop en met feedback.
Fout: geen rekening houden met de examenvorm (computer, tijd, knoppen). Fix: oefen met een voorbeeldexamen of mock-exam zodat je niet verrast wordt.
Fout: te lang wachten met een nieuwe datum. Fix: plan je herkansing samen met DUO of je gemeente en zet alles in je agenda.

Mini checklist voor je herkansing

Ik weet welk onderdeel ik moet herkansen en welk niveau ik nodig heb (A2 of B1).
Ik heb mijn uitslag en de regels voor herkansen gecheckt bij DUO of Mijn Inburgering.
Ik heb een bericht gestuurd naar mijn gemeente (Wet inburgering 2021) of naar DUO (Wet inburgering 2013).
Ik heb een examendatum gekozen en ingeschreven.
Ik heb een oefenplan voor de komende weken, met extra aandacht voor het onderdeel dat ik herkans.

Zo oefen je dit (Dutch Fluency + erbij)

Oefenen in examenstijl betekent: doen alsof je al in het examen zit. Gebruik korte opdrachten die lijken op het echte werk. Schrijf een e-mail naar de gemeente over een kapotte straatlantaarn. Oefen een gesprek bij de huisarts over hoofdpijn. Lees een brief van de Belastingdienst en vat samen wat er staat. Luister naar een fragment van een Nederlands radioprogramma en beantwoord vragen. Zo wen je aan de taal en aan de situaties die terugkomen in het examen.

Bij Dutch Fluency NT2 vind je oefeningen die precies op deze vaardigheden zijn gericht. Je kunt per onderdeel oefenen: lezen, luisteren, schrijven, spreken en KNM. Er zijn ook mock-exams waarmee je kunt ervaren hoe het voelt om onder tijdsdruk te werken. Gebruik die om te zien waar je nog moet bijsturen. Hoe vaker je oefent met realistische situaties, hoe meer vertrouwen je krijgt voor je herkansing.

Oefen met een mock-exam en ontdek waar je staat →

Direct oefenen

Veelgestelde vragen

Ik ben gezakt voor het inburgeringsexamen. Mag ik altijd herkansen?

Ja, in principe mag je herkansen, maar de regels verschillen per examen en per wet. Soms moet je opnieuw betalen of een wachttijd aanhouden. Check daarom je uitslag en de actuele informatie bij DUO of Mijn Inburgering. Als je onder de Wet inburgering 2021 valt, bespreek het ook met je gemeente.

Moet ik alle onderdelen opnieuw doen als ik voor één onderdeel zak?

Nee, meestal herkans je alleen het onderdeel dat je niet hebt gehaald. Als je bijvoorbeeld schrijven niet haalt, hoef je lezen, luisteren en spreken niet opnieuw te doen. Controleer wel of jouw uitslag per onderdeel geldig blijft en of er een termijn aan zit.

Wat betekent 'afschalen' naar A2 en wanneer kan dat?

Afschalen betekent dat je van de B1-route naar A2 gaat. Dat kan alleen onder de B1-route van de Wet inburgering 2021, en alleen als je minstens 600 uur taalles hebt gevolgd en B1 niet haalt. Je moet dit bespreken met de gemeente. Het is geen automatische keuze, maar een mogelijkheid die per persoon wordt bekeken.

Hoe lang moet ik wachten voordat ik mijn herkansing kan doen?

Dat verschilt per examen en per periode. Soms kun je binnen een paar weken opnieuw, soms is er een langere wachttijd. Kijk bij DUO of Mijn Inburgering wat op dit moment geldt. Kijk bij DUO of Mijn Inburgering wat op dit moment geldt voor de planning van je herkansing.

Telt Staatsexamen NT2 ook voor mijn inburgering?

Het Staatsexamen NT2 Programma I (B1) of Programma II (B2) telt voor het taalgedeelte van de B1-route en de onderwijsroute. Het vervangt KNM niet. Als je Staatsexamen NT2 doet en zakt, herkans je via DUO. De inhoud van het examen wordt vastgesteld door CvTE. Check altijd bij DUO en de gemeente of het in jouw situatie meetelt.

Waar vind ik officiële informatie over herkansen en mijn volgende stap?

Voor examens, inschrijving en betaling: DUO en Mijn Inburgering. Voor begeleiding en je route onder de Wet inburgering 2021: je gemeente. Voor verblijfsvergunningen en naturalisatie: IND. Voor de inhoud van Staatsexamen NT2: CvTE. Gebruik deze bronnen voor de meest actuele regels, want die kunnen veranderen.

Andere gidsen en examentips

Lees ook alle artikelen over inburgering, NT2 en de Nederlandse cultuur →