Wet inburgering 2013 of 2021: welke regels gelden voor jou?

Je hoort mensen praten over de Wet inburgering 2013 en de Wet inburgering 2021, en je vraagt je af: welke geldt voor mij? Het korte antwoord: kijk naar de datum waarop je inburgeringsplichtig werd. Ben je vóór 1 januari 2022 inburgeringsplichtig geworden, dan val je onder de Wet inburgering 2013. Ben je op of na 1 januari 2022 inburgeringsplichtig geworden, dan geldt de Wet inburgering 2021. Die datum bepaalt alles: je niveau, je examens en welke begeleiding je krijgt.

Waarom is dit zo belangrijk? Omdat de regels sterk verschillen. Onder de oude wet doe je taalexamens op A2-niveau, plus het Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM). Onder de nieuwe wet hangt het af van je route: de B1-route vraagt taal op B1-niveau, de onderwijsroute ook B1 of hoger, en de zelfredzaamheidsroute (Z-route) vraagt A1. Daarnaast krijg je bij de nieuwe wet begeleiding van de gemeente, terwijl je bij de oude wet vaak zelf je examen moest regelen. Als je de verkeerde regels aanhoudt, verspil je tijd en geld.

In deze gids leggen we stap voor stap uit welke wet voor jou geldt, wat de verschillen zijn, en hoe je precies weet wat je moet doen. Je leest hoe je je inburgeringsplicht kunt checken, wat de routes inhouden, en welke examens je moet halen. Ook geven we je concrete voorbeeldzinnen en een stappenplan voor deze week. Je hoeft geen expert te zijn; met de juiste informatie kun je gerust ademhalen en gericht aan de slag.

Wet inburgering 2013 of 2021: het korte antwoord

De wet die voor jou geldt, hangt af van de datum waarop je inburgeringsplichtig werd. Dat is meestal de datum waarop je een verblijfsvergunning kreeg voor een niet-tijdelijk doel, of de datum waarop je in Nederland kwam te wonen met een dergelijke vergunning. Viel die datum vóór 1 januari 2022? Dan val je onder de Wet inburgering 2013. Was dat op of na 1 januari 2022? Dan val je onder de Wet inburgering 2021. Je kunt dit ook terugvinden in de brief van de IND of in Mijn Inburgering.

Onder de Wet inburgering 2013 moet je binnen 3 jaar je taalexamens op A2-niveau halen (Lezen, Luisteren, Schrijven, Spreken) plus het KNM-examen. Afhankelijk van wanneer je plicht begon, moest je ook het participatieverklaringstraject en de Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA) doen. Onder de Wet inburgering 2021 krijg je een route toegewezen door de gemeente. De B1-route vraagt taal op B1-niveau, de onderwijsroute ook B1 of hoger, en de Z-route vraagt A1. In alle routes zit ook KNM. De gemeente regelt daarnaast het participatieverklaringstraject (PVT) en de Module Arbeidsmarkt & Participatie (MAP).

Let op: het Staatsexamen NT2 Programma I (B1) of Programma II (B2) kun je inzetten voor het taalgedeelte van de B1-route en de onderwijsroute. Het Staatsexamen NT2 vervangt echter niet het KNM-examen. KNM is een apart examen. Als je twijfelt, vraag het dan aan je gemeente of kijk op inburgeren.nl.

Wet inburgering 2013: A2 en zelf regelen

De Wet inburgering 2013 geldt voor mensen die vóór 1 januari 2022 inburgeringsplichtig werden. Je moet binnen 3 jaar slagen voor de taalexamens op A2-niveau: Lezen, Luisteren, Schrijven en Spreken. Daarnaast is er het KNM-examen. Het KNM-examen toetst kennis van de Nederlandse samenleving, met vragen op A2-taalniveau. De onderwerpen lopen uiteen van werk en inkomen tot geschiedenis en geografie.

Afhankelijk van wanneer je inburgeringsplicht begon, zijn er extra verplichtingen. Mensen die later onder de oude wet vielen, moesten ook een participatieverklaring ondertekenen en het ONA-programma doorlopen. ONA staat voor Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt. Je leert dan hoe je solliciteert en hoe de Nederlandse arbeidsmarkt werkt. De gemeente kan je hierbij helpen, maar de verantwoordelijkheid lag vaak bij jezelf.

Het grote verschil met de nieuwe wet is dat je bij de oude wet meestal zelf je examens moest boeken en betalen, en dat er geen vaste route was. Je kon kiezen voor een cursus bij een school, maar dat hoefde niet. Veel mensen deden het met zelfstudie of met een taalcursus. De gemeente had een beperktere rol. Als je onder deze wet valt, controleer dan bij DUO welke examens je nog moet doen en of je in aanmerking komt voor een lening of vergoeding.

Wet inburgering 2021: drie routes en begeleiding

De Wet inburgering 2021 geldt voor iedereen die op of na 1 januari 2022 inburgeringsplichtig werd. Deze wet heeft drie routes: de B1-route, de onderwijsroute en de zelfredzaamheidsroute (Z-route). De gemeente bekijkt samen met jou welke route het beste past. In de B1-route doe je de taalexamens op B1-niveau (Lezen, Luisteren, Schrijven, Spreken) en het KNM-examen. De gemeente regelt ook het participatieverklaringstraject (PVT) en de Module Arbeidsmarkt & Participatie (MAP).

De onderwijsroute is bedoeld voor jonge mensen die nog naar school kunnen of willen. Je volgt dan een opleiding, vaak op mbo-niveau of hoger, en haalt je taal op B1 of hoger. De Z-route is voor mensen voor wie de andere routes te moeilijk zijn. Je werkt dan naar A1-niveau toe, met veel begeleiding. Ook in de Z-route doe je het KNM-examen. De gemeente helpt je bij het kiezen en bij het volgen van de route.

Een belangrijk punt: als je op de B1-route zit en minstens 600 uur taalles hebt gevolgd, maar het B1-niveau niet haalt, kun je met de gemeente bespreken of je mag afschalen naar A2. Dat heet 'afschalen'. Het is geen automatisme; de gemeente beslist. Als je onder de Wet inburgering 2021 valt, is het dus extra belangrijk om goed contact te houden met je contactpersoon bij de gemeente.

Verschillen tussen de twee wetten op een rij

Het grootste verschil is het niveau. Onder de oude wet is het einddoel A2. Onder de nieuwe wet is het einddoel afhankelijk van je route: B1 voor de B1-route en de onderwijsroute, A1 voor de Z-route. Een ander verschil is de rol van de gemeente. Bij de nieuwe wet krijg je een persoonlijk plan en begeleiding. Bij de oude wet moest je het vaak zelf uitzoeken.

Ook de extra onderdelen verschillen. Onder de oude wet heb je naast de taalexamens en KNM soms ook ONA en de participatieverklaring. Onder de nieuwe wet krijg je het participatieverklaringstraject (PVT) en de Module Arbeidsmarkt & Participatie (MAP) via de gemeente. De examens zelf lijken op elkaar: je doet Lezen, Luisteren, Schrijven, Spreken en KNM. Maar het niveau en de route verschillen.

Voor naturalisatie maakt het ook uit. Om Nederlander te worden, moet je een inburgeringsdiploma op A2-niveau of hoger hebben (onder beide wetten), of een Staatsexamen NT2 Programma I (B1) of Programma II (B2). Er ligt een voorstel om de eis te verhogen naar B1, maar dat is nog niet ingevoerd. Check altijd de actuele regels bij de IND.

Hoe weet je welke wet voor jou geldt?

De datum waarop je inburgeringsplichtig werd, staat in je beschikking van de IND of in Mijn Inburgering. Je kunt ook bellen met DUO of met je gemeente. Zij kunnen je precies vertellen onder welke wet je valt. Als je vóór 1 januari 2022 inburgeringsplichtig werd, val je onder de Wet inburgering 2013. Daarna val je onder de Wet inburgering 2021.

Soms is het ingewikkeld, bijvoorbeeld als je een nieuwe verblijfsvergunning kreeg of als je eerder vrijstelling had. Twijfel je? Vraag het dan na. Het heeft geen zin om te gokken, want de regels bepalen wat je moet doen en welke hulp je krijgt. Je gemeente kan je ook vertellen of je onder de nieuwe wet een route krijgt en welke dat is.

Praktische voorbeeldzinnen voor alledaagse situaties

Bij de gemeente: 'Ik wil graag weten of ik onder de Wet inburgering 2013 of 2021 val. Kunt u dat voor mij opzoeken?'
Bij DUO: 'Ik heb een brief gekregen over mijn inburgering. Kunt u mij vertellen welke examens ik moet doen?'
Tegen je contactpersoon: 'Ik zit in de B1-route. Ik heb 600 uur les gehad, maar B1 lukt nog niet. Kunnen we praten over afschalen naar A2?'
Bij de huisarts: 'Ik ben bezig met inburgeren. Soms vind ik het lastig, maar ik doe mijn best.'
In de Albert Heijn: 'Mag ik u iets vragen? Waar vind ik de postzegels?' (oefen met korte gesprekjes)
Op het werk: 'Ik leer Nederlands. Als ik iets niet begrijp, vraag ik het opnieuw.'
Met DigiD: 'Ik log in met DigiD om mijn gegevens bij DUO te bekijken.'
Tegen de gemeente: 'Ik heb een brief van DUO gekregen. Kunt u mij helpen met het maken van een plan?'

Stappenplan (wat je deze week doet)

Stap 1: Zoek uit wanneer je inburgeringsplichtig werd. Kijk in Mijn Inburgering, je IND-beschikking of bel DUO.
Stap 2: Bepaal welke wet geldt: vóór 1 januari 2022 = Wet inburgering 2013; op of na 1 januari 2022 = Wet inburgering 2021.
Stap 3: Kijk welke examens je moet doen. Bij de oude wet: A2-taalexamens + KNM. Bij de nieuwe wet: hangt af van je route (B1, onderwijs of Z).
Stap 4: Maak een account aan op inburgeren.nl en Mijn Inburgering, zodat je je voortgang kunt volgen.
Stap 5: Neem contact op met je gemeente als je onder de nieuwe wet valt. Vraag naar je route, het PVT en de MAP.
Stap 6: Plan je studie. Kijk of je recht hebt op een lening of vergoeding via DUO. Oefen elke dag met lezen, luisteren, schrijven en spreken.

Veelgemaakte fouten (en wat wél werkt)

Fout: denken dat iedereen onder de nieuwe wet valt. Fix: check de datum waarop je inburgeringsplichtig werd.
Fout: aannemen dat je altijd B1 moet halen. Fix: onder de Wet inburgering 2013 is het A2; onder de nieuwe wet hangt het van je route af.
Fout: KNM vergeten. Fix: KNM is een apart examen dat je in alle routes moet doen.
Fout: zelf je examens boeken zonder te checken of je gemeente iets regelt. Fix: vraag je gemeente wat zij voor je doen.
Fout: denken dat het Staatsexamen NT2 het KNM-examen vervangt. Fix: Staatsexamen NT2 is alleen voor het taalgedeelte; KNM blijft verplicht.

Mini checklist

Check: Ik weet onder welke wet ik val (2013 of 2021).
Check: Ik weet welk niveau ik moet halen (A2, B1 of A1).
Check: Ik weet of ik KNM moet doen (ja, in alle gevallen).
Check: Ik heb contact met mijn gemeente over mijn route en extra trajecten.
Check: Ik weet waar ik mijn examens moet boeken en wat ze kosten.

Zo oefen je dit (Dutch Fluency + erbij)

Of je nu onder de oude of nieuwe wet valt, je moet taalexamens doen. Oefen daarom elke dag met lezen, luisteren, schrijven en spreken. Op Dutch Fluency vind je oefeningen in examenstijl voor A2 en B1. Je kunt bijvoorbeeld oefenen met korte teksten, luisterfragmenten en spreekopdrachten. Zo wen je aan het tempo en de vraagstelling.

Wil je gericht oefenen voor KNM? Gebruik dan onze KNM-oefeningen. Ze helpen je om de acht thema's te leren kennen: werk en inkomen, sociale interactie, wonen, gezondheid, geschiedenis en geografie, instanties, overheid en rechtsstaat, en onderwijs en opvoeding. Hoe vaker je oefent, hoe zekerder je wordt. En onthoud: je hoeft het niet alleen te doen. Vraag hulp aan je gemeente, je docent of je taalmaatje.

Start met oefenen voor je inburgeringsexamen →

Direct oefenen

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik of de Wet inburgering 2013 of 2021 voor mij geldt?

Kijk naar de datum waarop je inburgeringsplichtig werd. Viel die vóór 1 januari 2022, dan geldt de Wet inburgering 2013. Was dat op of na 1 januari 2022, dan geldt de Wet inburgering 2021. Je kunt dit ook navragen bij DUO of je gemeente.

Moet ik onder de Wet inburgering 2021 ook KNM doen?

Ja, in alle routes van de Wet inburgering 2021 zit het KNM-examen. KNM staat voor Kennis van de Nederlandse Maatschappij. Het is een apart examen dat je op de computer maakt. De vragen zijn op A2-niveau.

Wat is het verschil tussen A2 en B1 in de inburgering?

A2 is het niveau van de Wet inburgering 2013. B1 is het niveau van de B1-route en de onderwijsroute onder de Wet inburgering 2021. De Z-route vraagt A1. Als je op de B1-route zit en B1 niet haalt, kun je soms afschalen naar A2.

Vervangt het Staatsexamen NT2 mijn inburgeringsexamen?

Het Staatsexamen NT2 Programma I (B1) of Programma II (B2) kun je gebruiken voor het taalgedeelte van de B1-route en de onderwijsroute. Het vervangt echter niet het KNM-examen. Je moet dus altijd nog KNM doen.

Wat moet ik doen als ik onder de verkeerde wet denk te vallen?

Neem contact op met je gemeente of DUO. Zij kunnen je precies vertellen onder welke wet je valt en wat je moet doen. Soms is er een fout gemaakt of is je situatie veranderd. Laat het checken, want de regels bepalen je examens en je begeleiding.

Heb ik recht op een lening of vergoeding voor mijn inburgering?

Dat hangt af van je situatie en de wet die voor jou geldt. DUO verstrekt leningen voor inburgering en beheert de betalingen. Vraag bij DUO na wat de actuele regels zijn. Je gemeente kan je ook vertellen welke ondersteuning mogelijk is.

Andere gidsen en examentips

Lees ook alle artikelen over inburgering, NT2 en de Nederlandse cultuur →